Pani z Borzysławia i Modrolasu, czyli związki Marka Twaina z Polską

Jakie związki z Polską ma Mark Twain? /fot. Wikimedia Commons

Często mieszkamy w danej miejscowości lub jesteśmy blisko w jej sąsiedztwie, a nie znamy z tego miejsca bardzo interesujących faktów, postaci lub historii. A dzisiaj mieszkańcy Borzysławia w gminie Tychowo mogą czuć się zaszczyceni.

Większość z nas czytała Przygody Tomka Sawyera czy też Przygody Hucka Finna. Albo przynajmniej słyszało o tych znanych powieściach. Autorem tych powieści jest nikt inny, jak Mark Twain, nazwany przez pisarza Williama Faulknera, „ojcem amerykańskiej literatury”. Mark Twain to tak naprawdę Samuel Langhorne Clemens. Urodził się 30 listopada 1835 roku w osadzie Florida w stanie Missouri, zmarł w wieku 75 lat w Redding w stanie Connecticut. Był nie tylko pisarzem, ale także satyrykiem, humorystą, wolnomularzem o pochodzeniu szkockim.

Obecnie wiemy, że Mark Twain był kuzynem Alice Bryan Clemens urodzonej w St. Louis w stanie Missouri 12 maja 1850 roku, a zmarłej 19 sierpnia 1912 roku w Burzlaff, czyli w Borzysławiu! Była to słynna baronowa, która poznała podczas wakacji w Europie Maximiliana Felixa Christopha Wilhelma Leopolda Reinholda Alberta Fürchtegotta von Versena – generała armii niemieckiej, urodzonego w 1833 roku w Wierzchowie, a zmarłego 60 lat później w Berlinie. Był synem Johanna Georga Leopolda von Versena i jego pierwszej żony Huldy Wilhelminy Luisy Henrietty Leopoldiny Ottilie von Glasenapp.

Ród generała z Borzysławia

Fürchtegott był generałem kawalerii, pomocnikiem przy rozkazach króla Prus i dowódcą III Armii. Walczył w Paragwaju, był więźniem sił sojuszniczych Brazylii, Argentyny i Urugwaju. Uważano nawet, że jest szpiegiem wynajętym przez siły sprzymierzone, aby zamordować Francisco Solano Lópeza podczas wojny w Paragwaju. Przeżył konflikt i opisał te epizody i swoje wrażenia w książce Podróże w Ameryce Południowej i Wielkiej Wojnie Południowej.

Ród generała pochodził z miejscowości Borzysław, Modrolas i Tyczewo w dzisiejszej gm. Tychowo. Rodzina ta posiadała te miejscowości od XIV wieku. Ślub pomiędzy baronową Alice Clemens a generałem von Versen odbył się w Wiesbaden 16 maja 1871 roku. Po wejściu do rodziny von Versen, Alice Clemens była określana jako „Pani z Borzysławia i Modrolasu”.
Alice Clemens była córką Jamesa Clemens Jr., urodzonego w Danville, w stanie Kentucky, 29 października 1791 roku, a zmarłego w St. Louis, w stanie Missouri, 12 stycznia 1878 roku. Był on amerykańskim biznesmenem i bankierem. 10 stycznia 1833 roku poślubił Elizabeth Brown Mullanphy, z którą miał 12 dzieci.

Mark Twain był synem Johna Marshalla Clemens (1798–1847) i Jane Lampton (1803–1890). Dziadkiem Marka Twaina był Samuel B. Clemens (1773-1805), żonaty z Parmelią Hancock, a brat ojca wyżej wspomnianej Alice Clemens z Borzysławia. Zatem ich wspólnym przodkiem był Kapitan Jeremiah Clemens urodzony w 1732 roku w Jersey, a zmarły w listopadzie 1811 roku w Amherst County, w stanie Virginia, żonaty z Elizabeth Moore (1740).

Autor: Paweł Wasiak

 

Do przeczytania pozostało jeszcze 70% treści. Cały wywiad dostępny jest w More Maiorum 11(58)/2017, który można bezpłatnie pobrać poniżej: