Przodkowie noblistki Marii Skłodowskiej-Curie [metryki + wywód przodków]

Maria Skłodowska-Curie/ fot. Wikimedia Commons

Maria Salomea Skłodowska-Curie urodziła się 7 listopada 1867 roku.  Od 1891 roku we Francji, studiowała na Sorbonie. 4 lata później poślubiła Piotra Curie. Badając uraninit, odkryła pierwiastki polon i rad. Jakie są korzenie jednej z najbardziej znanych Polek?

23 stycznia 1868 roku w jednej z warszawskich parafii stawił się 35-letni Władysław Skłodowski, pomocnik inspektora gimnazjum pierwszego i w obecności Władysława Knapińskiego i Michała Rybickiego okazał dziecię płci żeńskiej i oznajmił, że urodziło się ono 7 listopada 1867 roku w Warszawie w domu numer 255. Matką była 32-letnia Bogusława Bogucka. 2,5-miesięczna dziewczynka otrzymała na chrzcie świętym imiona Maria Salomea, a rodzicami chrzestnymi byli Augustyn Szmurło i Maria Skłodowska.

Akt urodzenia Marii Skłodowskiej/ fot. szukajwarchiwach.pl

Jej ojciec Władysław, pochodził z rodziny, która miała prawo do posługiwania się herbem Dołęga, zaś matka z rodziny z herbem Topór. Warto podkreślić, że jej ojciec był ateistą, matka z kolei głęboko wierzącą katoliczką. Po śmierci siostry i matki, Maria również została ateistką . Według innych źródeł była agnostyczką.

Zgoda kuratora

Władysław Skłodowski i Bronisława Boguska pobrali się w Warszawie latem 1860 roku. Świadkami zawarcia tego małżeństwa był 59-letni Tomasz Kurchanowicz, były profesor akademii duchownej rzymskokatolickiej i 30-letni Juliusz Kaun, urzędnik komisji rządowej spraw wewnętrznych i duchowych. Pan młody – Władysław Skłodowski był wówczas 27-letnim kawalerem, profesorem gimnazjum warszawskiego, zamieszkały w Warszawie, urodzony w Kielcach z Józefa Skłodowskiego i Salomei z Saktyńskich, zamieszkałych w Lublinie. Przyszła żona – Bronisława Boguska – to 23-letnia panna, ochmistrzyni pensji żeńskiej, zamieszkała w Warszawie, urodzona w miejscowości Ruchnia z Feliksa Boguskiego i Marianny z Zaruskich zamieszkałych w Repkach.

Co ciekawe, Władysław, aby poślubić Bronisławę, musiał wcześniej uzyskać zgodę kuratora

Ze związku Władysława Skłodowskiego i Bronisławy z Boguskich urodziło się co najmniej pięcioro dzieci. Byli to kolejno: Zofia Maria (1861-1876), Józef Władysław (1863-1937), Bronisława Maria (1865-1939), Helena (1866-1961) i Maria Salomea (1867-1934)

Dziadek profesor

Ojciec noblistki – Władysław Skłodowski według metryki ślubu, powinien urodzić się w 1832 lub 1833 roku w Kielcach. I tak faktycznie było. 8 listopada 1832 roku ochrzczone zostało dziecko płci męskiej, które przyszło na świat 20 października tego samego roku. Ojcem był 28-letni Józef Skłodowski, profesor szkół wojewódzkich kieleckich, matką zaś 24-letnia Salomea z Suktińskich.

Akt urodzenia Władysława Skłodowskiego/ fot. metryki.genealodzy.pl

Władysław od 1840 r. rozpoczął naukę w gimnazjum łukowskim. Od 1841 r. został uczniem gimnazjum w Siedlcach i tam w czerwcu 1847 r. złożył egzamin dojrzałości. Dzięki staraniom swojego ojca uzyskał stypendium na studia na Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Petersburskiego, który ukończył w 1852 r. Od sierpnia 1852 r. został nauczycielem matematyki i fizyki w Realnej Szkole Powiatowej w Warszawie.

Matka Marii Skłodowskiej-Curie –Marianna Bronisława z Boguskich urodziła się 15 sierpnia 1835 r. we wsi Ruchnia. Ochrzczona została w kościele w Węgrowie 13 dni później. Rodzicami byli: 36-letni Feliks Boguski i 35-letnia Marianna Zaruska. Ochrzczona dwoma imionami, później posługiwała się tylko drugim.

Akt urodzenia Marianny Bronisławy Boguskiej/ fot. metryki.genealodzy.pl

Dziecko powodem ślubu?

Władysław Skłodowski niewątpliwie był pierwszym dzieckiem urodzonym po ślubie (być może był nawet powodem zawarcia małżeństwa – urodził się 8,5 miesiąca po ślubie). Według aktu małżeństwa zawartego 5 lutego 1832 roku w warszawskiej parafii p. w. Świętego Krzyża, pan młody nazywał się Józef Skłodowski, był 28-letnim kawalerem, urodzonym we wsi Skłody ze zmarłego już Urbana Skłodowskiego i żyjącej Małgorzaty z Rykaczewskich. Panna młoda to Salomea Sagtyńska, 23-letnia panna, urodzona w mieście Czerniowie, córka zmarłych Aleksandra i Julianny z Michałowskich, zamieszkała przy starszym bracie – Adamie.

Akt ślubu Józefa Skłodowskiego/ fot. metryki.genealodzy.pl

 

Józef rozpoczął naukę w 1812 roku w szkole elementarnej w Zarębach Kościelnych. Szkołę średnią ukończył u pijarów. 16 lat później ukończył Wydział Filologiczny Uniwersytetu Warszawskiego i podjął pracę jako nauczyciel i inspektor szkolny. W latach 1832-1833 był nauczycielem gimnazjum w Kielcach. Ponadto walczył w powstaniu listopadowym jako artylerzysta . Od 1851 roku był dyrektorem gimnazjum wojewódzkiego w Lublinie i inicjatorem budowy nowego budynku tej szkoły. Pasjonował się naukami przyrodniczymi, zgromadził bibliotekę szkolną liczącą 9 tysięcy pozycji, szeroko udostępnianą mieszczanom. Został przedwcześnie emerytowany w 1862 roku, gdyż nie tłumił rewolucyjnego wrzenia wśród wychowanków.

Józef zmarł w Zawieprzycach 21 sierpnia 1882 roku. Zgon zgłosił kuzyn (двоюродный брат) – 66-letni Ksawery Skłodowski i bratanek (плем-янник) – 27-letni Jan Skłodowski. Według aktu, zmarły był wdowcem, miał 78 lat, urodził się we wsi Skłodach, był synem nieżyjących już Urbana Skłodowskiego i Małgorzaty z Ry-baczewskich. Jego żona – Salomea z Sagtyńskich zmarła rok wcześniej. Jej akt zgonu znajduje się w księgach metrykalnych parafii Leszczyny.

Linia po kądzieli

Drugi dziadek polskiej noblistki – Feliks Boguski zmarł w Warszawie dnia 21 maja 1872 r. Według aktu był synem Mateusza Boguskiego i Katarzyny z Mierzejewskich. Pozostawił po sobie żonę Mariannę z Zaruskich. Feliks Boguski za wsi Jarnuty koło Śniadowa pod nieobecność komisarza zarządzał majątkiem składającym się z Czerwina, Grodziska, Styląg, Zaorza, Aksamitów i Trojan . Boguscy herbu Topór pochodzili z Mazowsza, Wywodzili się z Boguszyc, niedaleko Łomży, leżących w gminie i parafii Szczepankowskiej  Jego żona Maria(nna), pochodziła z Zaruskich, również niezamożnej szlachty .

W 1897 roku, 12 września przyszła na świat pierwsza córka Marii i Pierre’a – Irène, późniejsza laureatka Nagrody Nobla z chemii (była drugą kobietą wyróżnioną tą nagrodą z chemii). W 1903 roku oboje zostali uhonorowani Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki za wyniki badań nad promieniotwórczością (niezależnie od A. Hienrgiego Becquerela). Po tragicznej śmierci męża w 1906 roku, Maria objęła katedrę fizyki na Sorbonie; doprowadziła do założenia Instytutu Radowego w Paryżu (1912) i Warszawie (1932). W 1911 roku otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Zmarła na anemię złośliwą, prawdopodobnie wywołaną przez długotrwałe oddziaływanie materiałów radioaktywnych. W 1995 roku prochy Skłodowskiej-Curie i jej męża zostały przeniesione do Panteonu w Paryżu.

Marcin Marynicz

Dziewiętnastoletni genealog-amator z niespełna 8-letnim doświadczeniem. Student I roku administracji w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim Autor blogu „Przodkowie z Tamtych Lat”. Oprócz historii rodziny, pasjonują go także podróże i amatorska fotografia.