Jak korzystać z biblioteki cyfrowej Academica.edu.pl [poradnik genealoga]

Academica – biblioteka cyfrowa szerzej nieznana, w dużym stopniu niewykorzystywana przez genealogów, a zawierająca wiele przydanych publikacji. Jak z niej korzystać?

Większość materiałów, znajdujących się w Academice można określić jako „naukowe”. Jednak część z nich, w tym w znacznej mierze gazety, mogą być interesującym źródłem wiedzy o przodkach dla genealoga.

Materiały udostępniane są na dwóch poziomach: ogólnodostępnym, gdzie publikacje może oglądać każdy, a także „rejestrowanym”. Żeby to zrobić należy znaleźć najbliższą swojemu miejscu zamieszkania bibliotekę, która należy do systemu Academica. Po rezerwacji komputera, możemy przeglądać zamówione publikacje. Najczęściej są to materiały chronione majątkowymi prawami autorskimi, a więc wydane relatywnie niedawno. Listę bibliotek można odnaleźć na stronie biblioteki Academica.

Szukane nazwisko (frazę) wpisujemy w okno wyszukiwarki, które znajdziemy po wejściu na stronę główną biblioteki. Po kliknięciu szukaj (ikonka lupy), należy w kolejnej stronie zaznaczyć „przeszukuj pełnotekstowo”:

Oznacza to, że wpisane słowo nie będzie wyszukiwane wyłącznie w słowach kluczowych (autor, tytuł, opis publikacji), ale przede wszystkim w warstwie tekstowej. Oczywiście ta musi być załączona – pamiętajmy, że wiele materiałów dostępnych jest wyłącznie w formie graficznej.

Zanim przejdziemy do przeglądania konkretnej publikacji, możemy zawęzić wyniki wyszukiwania poprzez wykorzystanie możliwości, jakie daje nam menu po lewej stronie. Możemy wybrać kolejno: język publikacji, słowa kluczowe (np. Warszawa, architektura), datę (konkretny rok), dostępność (czy materiały są typu open-source, czy chronione prawami autorskimi), kategorię (np. czasopisma) oraz wydawcę:

Kiedy chcemy przejść do przeglądania konkretnego czasopisma, należy kliknąć na jego tytuł – jeśli obok niego znajduje się zielona kropka, oznacza to, że zasób dostępny jest w domenie publicznej i nie ma potrzeby, aby iść do biblioteki:

Po wybraniu interesującej nas publikacji, po prawej stronie mamy do dyspozycji ciekawe narzędzia. Pierwsze: lupa służy do pomniejszania i powiększania obrazu; klikając 1:1 powrócimy do oryginalnego rozmiaru.

Najbardziej interesująca dla genealoga będzie zakładka „tekst strony”. Klikając na nią, otrzymamy warstwę tekstową tekstową pliku. To uświadomi nam także, jak bardzo niedokładny bywa OCR w odczycie pisma, szczególnie  nieczytelnych liter ze starego druku.

Następne narzędzie „powiązania” daje nam możliwość obejrzenia podobnych publikacji – zarówno pod kątem tematu, jak i autora.

Kolejna zakładka: „wyszukaj na stronach” daje nam możliwość wyszukania wcześniej wpisanego wyrazu (nazwiska). Po wpisaniu frazy, zobaczymy listę stron, na której znajduje się słowo. Aby przejść do konkretnej części publikacji, należy kliknąć np. „strona 1”.

Publikacje typu open-source możemy pobierać na swój komputer w formie pliku PDF. Dzięki temu możemy przeglądać materiały bez dostępu do internetu albo je wydrukować. Wystarczy kliknąć w górnej belce „postacie zbiorcze”.

Udanych poszukiwań! 🙂

Alan Jakman

Pomysłodawca powstania periodyku More Maiorum. Od ponad 9 lat interesuje się genealogią. W tym czasie ustalił, że jego przodkowie byli niemieckimi kolonistami sprowadzonymi najprawdopodobniej do wyrębu lasów w połowie XVII w. w okolice Gór Orlickich. Publikuje artykuły dotyczące historii rodzinnego miasta w portalu bielsko.biala.pl.