Adam Piasecki – „król czekolady”, czyli twórca Wawelu [skany spisu ludności]

Adam Antoni Piasecki urodził się w roku 1873, niedaleko Kielc. W wieku 20 lat zdał egzamin czeladnika cukierniczego. Nazywany królem czekolady, wspierał dążenia niepodległościowe Polski w trakcie I wojny światowej. Zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym.

Piasecki przyszedł na świat w niewielkiej wiosce Bieganów, znajdującej się wówczas w Królestwie Polskim, a należącej do parafii Dzierzgów. Urodził się 24 grudnia 1873 r., kiedy imieniny obchodził Adam, dlatego też i nowonarodzonemu chłopcu rodzice nadali to imię. Miał zostać ochrzczony 4 dni po narodzinach – jednak w dzierzgowskiej parafii nie odnalazłem jego aktu chrztu.

Ojciec przyszłego „króla czekolady” w momencie narodzin syna miał 45 lat, matka była 25 lat młodsza. Mały Adam wychowywał się w bieganowskim dworku, gdzie jego ojciec był agronomem.

Już w wieku 12 lat Piasecki podjął praktykę cukierniczą w kieleckiej cukierni Mullewicza. 8 lat później gotowy był, aby w Krakowie zdać egzamin czeladniczy.

Krakowskie spisy

Obecność Adama Piaseckiego w Krakowie umożliwiła odnalezienie go w dwóch spisach mieszkańców Grodu Kraka. W pierwszym – z roku 1900, pod numerem 586 odnotowano, że Adam Antoni Piasecki, zamieszkały przy ulicy Długiej, jest właścicielem cukierni. Urodził się 24 grudnia 1873 r. w Bieganowie w Królestwie Polskim. Jego żoną była Michalina, urodzona 19 września 1876 r. w Podgórzu na terenie Galicji.

Spis ludności m. Krakowa z 1900 r. /fot. szukajwarchiwach.pl

Spis ludności m. Krakowa z 1900 r. /fot. szukajwarchiwach.pl

Spis z 1910 r. nie wnosi żadnych nowych informacji – nie odnotowano panieńskiego nazwiska Michalina, małżeństwo nie miało dzieci.

Spis ludności m. Krakowa z 1910 r. /fot. MBC

Spis ludności m. Krakowa z 1910 r. /fot. MBC

W 1898 r. Piasecki założył firmę cukierniczą, a 12 lat później uruchomił Krakowską Fabrykę Cukrów i Czekolady. Pierwszy sklep otworzył przy Rynku Głównym w Krakowie. „Król czekolady” był również wielkim patriotą i działaczem społecznym. Podczas I wojny światowej, walczącym na froncie żołnierzom polskim, wysłał ponad 2,5 tys. tabliczek czekolady. Oferował również 100 tys. marek na zorganizowanie plebiscytu na Śląsku. Taką samą sumę oferował również na remont Wawelu.

Pomysłodawca „Danusi”

Jako ciekawostkę warto podać, że Adam Piasecki jest twórcą popularnego do dzisiaj batona „Danusia”. Właściciel „Wawela” był tak zauroczony w dużo młodszej od siebie pracownicy Danusi, że postanowił specjalnie dla niej stworzyć recepturę tej czekoladki. Na opakowaniu umieścił jej podobiznę.

Kiedy w 1944 r. do Krakowa weszły wojska Wehrmachtu, wszystkie budynki fabryczne, należące do Piaseckiego, zostały przez nich zajęte. W grudniu tego samego roku, z narażeniem życia, wypłacił swoim pracownikom należny im deputat w postaci cukierków.

20 grudnia 1944 r. gestapo przeprowadziło w jego mieszkaniu rewizję – jej efektem było osadzenie krakowskiego cukiernika w więzieniu na Montelupich. Po trzech dniach go zwolniono, jednak 29 grudnia został ponownie aresztowany. Został wysłany ostatnim transportem do jednego z najcięższych niemieckich obozów koncentracyjnych Gross-Rosen.

Adam Piasecki był wówczas już 71-letnim człowiekiem. Mordercza praca w kamieniołomach, głodowe porcje żywnościowe, a także częste przesłuchiwania przez załogę SS, doprowadziły do tego, że „król czekolady” znalazł się w obozowym szpitalu polowym.

Jego data śmierci, a także jej przyczyny, nie są do końca znane. Mógł zginąć w trakcie ewakuacji obozu do Belsen-Bergen. Naoczny świadek zgonu Franciszka Kucia twierdzi, że Piasecki zmarł w wyniku kompletnego wycieńczenia 31 marca 1945 roku. Został pochowany w zbiorowej mogile.

Górna fotografia – dworbieganow.pl

Alan Jakman

Pomysłodawca powstania periodyku More Maiorum. Od ponad 9 lat interesuje się genealogią. W tym czasie ustalił, że jego przodkowie byli niemieckimi kolonistami sprowadzonymi najprawdopodobniej do wyrębu lasów w połowie XVII w. w okolice Gór Orlickich. Publikuje artykuły dotyczące historii rodzinnego miasta w portalu bielsko.biala.pl.