10-letni powstaniec warszawski…

Andrzej Szwajkert ps. Jędruś, ur. 10 października 1933 r. w Inowrocławiu, zm. 29.09.1944 r. w Warszawie.

Najmłodszy powstaniec warszawski… Los sprawił, że jesienią 1939 roku z mamą i starszym bratem przyjechał do Warszawy. Miał zaledwie 11 lat. Mimo to zaprzysiężono go na „Zawiszaka”. To najmłodsza grupa wiekowa Szarych Szeregów dla dzieci, które brały czynny udział w Powstaniu Warszawskim.

jedrusW cza­sie powsta­nia został łącz­ni­kiem i sani­ta­riu­szem punktu opa­trun­ko­wego przy ulicy Mic­kie­wi­cza 20 na Żoli­bo­rzu. Zbie­rał infor­ma­cje o ran­nych i zabi­tych, przy których znaj­do­wała się bez­cenna dla powstań­ców broń. Zaj­mo­wał się trans­por­tem i ste­ry­li­za­cją opa­trun­ków, zwi­ja­niem ban­daży, nosze­niem wody i roz­pro­wa­dza­niem powstań­czej “bibuły”. W cza­sie walk roz­no­sił butelki z ben­zyną do nisz­cze­nia nie­miec­kich czoł­gów, infor­mo­wał o zbli­ża­ją­cym się nie­przy­ja­cielu. Obser­wo­wał także ruchy kole­jo­wych trans­por­tów woj­sko­wych w oko­li­cach dworca gdań­skiego. W wol­nych chwi­lach grał na har­mo­nijce, śpie­wał patrio­tyczne pio­senki ran­nym powstań­com i cywi­lom doda­jąc im otuchy.
29 września 1944 roku w czasie oblężenia szpitala „Jędruś” został śmiertelnie raniony w czasie eksplozji pocisku wystrzelonego przez niemiecki czołg. Ciało chłopca po II wojnie światowej zostało ekshumowane i pochowane w kwaterze „Zośki”i „Parasola” na warszawskich Powązkach. Na grobie stoi brzozowy krzyż, tak jak i na innych mogiłach powstańców, którzy mieli odwagę oddać swe życie za wolność.